112 - التكوير - 81 - و چون وحوش محشور شوند . 13 - فيل - 105 - آيا نديدى چه كرد پروردگارت با اصحاب فيل تا آخر سوره . تفسير : طبرسى - قد - 4 : 297 مجمع - در قول خدا وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ گفته نه هر جانورى كه بر زمين راه رود « و نه پرنده‌اى كه پرواز كند با دو بالش » با اين دو لفظ همه جانوران را گرد كرده زيرا يا پرواز ميكنند يا ميجنبند و دو بال را آورده براى تاكيد يا رفع اشتباه چون پريدن را در شتاب استعمال كنند و هم در شناى ماهى در آب و ماهى پرنده نيست چون جانور دريائى است و همانا مقصود خدا همه آنچه است كه در زمين است و يا در هوا ، و من گويم : گفتند ماهيان دريا را هم فراگيرد زيرا جنبنده در آب و يا پرنده‌اند و هر دو بعيد است . رازى - 12 : 213 - 215 تفسيرش - در قول خدا إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ گفته : فرّاء گفته هر دسته از بهائم امتى باشند ، و در حديث است « اگر سگها امتى نبودند تسبيح گو ، فرمان كشتن آنها را ميدادم » سگها را امتى ناميده ، چون چنين است گويم ، همه جنبنده و پرنده‌ها مانند ما شمرده شدند ، و در آيه شرح نداده اين همانندى در چه وضعى است ، و نميشود گفت از همه جهت است و گر نه بايد آنها در صورت و وصف و آفرينش چون ما باشند و اين نادرست است و مردم در تفسير وجه مانندى ميان آدمى و دواب و طيور كه خدا فرموده اختلاف دارند و در آن چند قول است : 1 - واحدى از ابن عباس آورده كه مقصود اينست كه : مرا ميشناسند و يگانه ميدانند و تسبيح ميگويند و سپاس ميكنند ، و گروه بزرگى از مفسران بر اين قولند ، گفتند : اين حيوانات خداشناس سپاسگزار و تسبيح خوانند ، و دليل آوردند بقول خدا « نيست چيزى جز اينكه تسبيح گو است بسپاسش ، 44 - الاسراء » و بفرموده او در وصف جانوران « همه آنها دانسته‌اند نياز بوى و تسبيح او را » بعلاوه خداوند بمورچه و هدهد خطاب كرده ، و از ابى درداء است كه خرد بهائم در همه چيز